Dit doen we door een kijkje in de keuken te bieden bij de onderwijsinstellingen die de stap al eerder waagden. In deze blog nemen we de implementatie onder de loep. Hoe verliep die bij het CIOS op het Friesland College?
Implementeren van onderwijsinnovatie
Alle betrokkenen tevreden stellen kan lastig zijn bij een onderwijsinnovatie. “De uitdaging die ik vooral tegenkom is oud denken proberen opzij te zetten” vertelt Goos Karsten, opleidingsmanager CIOS. Medewerkers van een onderwijsinstelling pleiten regelmatig voor het oude. Dat is niet altijd verkeerd volgens Goos. In het oude kunnen waardevolle dingen zitten die behouden moeten worden. Echter kunnen er ook dingen zijn die niet of niet meer werken. “Daar afscheid van durven nemen, dat hoort bij het lef hebben om iets nieuws te proberen.
Afscheid nemen van zekerheden
Met de implementatie van gepersonaliseerd leren en de Leermeter bij het CIOS is er van een aantal oude ‘zekerheden’ afscheid genomen. Dat was nog wel eens spannend. Het gaat daarbij vooral over het loslaten van cijfers en de directe invloed van vakdocenten op de beoordeling van studenten.
Cijfers loslaten
Tijdens de onderwijsinnovatie bij het Friesland College waren er werknemers die vast bleven houden aan cijfers. Docenten vroegen om een koppeling tussen hun eigen cijferlijsten en de Leermeter. Daarmee zou de Leermeter automatisch schuiven wanneer docenten cijfers invoeren. “Dat ondergraaft het concept”, zegt Goos hierover, want “de regie ligt bij de student”. Een toets kan door een student wel worden ingezet als bewijs voor groei aan de kennis-kant. Onder de voorwaarde dat er feedback bij zit, want dat zegt veel meer dan een cijfer. Daarnaast zijn er collega’s die graag willen dat elke docent de Leermeter van elke student kan bewegen, maar ook dat past niet binnen het concept. “De Leermeter is een één-tweetje tussen de student en zijn studieloopbaanbegeleider en die hebben rechten samen om die Leermeter te bewegen.
Controle over feedback
Op het CIOS kunnen vakdocenten feedback geven aan de studenten. Aan de student de taak om de feedback te interpreteren en over te brengen aan de studieloopbaanbegeleider. Wat de student vertelt gaat de studieloopbaanbegeleider vervolgens wegen en uitzetten op de Leermeter. Dat vraagt eenduidige feedback van de vakdocent, en dat wordt niet altijd even makkelijk gevonden. Voor de vakdocent zou het makkelijker zijn om feedback over een student direct aan de studieloopbaanbegeleider te geven. Maar dat is in principe niet de bedoeling. Daarmee verliest de student namelijk het eigenaarschap over zijn ontwikkeling. Het is belangrijk dat de student zelf de controle houdt.
Als de feedback van een vakdocent een keer niet helemaal goed geïnterpreteerd wordt, dan is er volgens Goos nog niet veel aan de hand. “Het kan hoogstens zijn dat de Leermeter iets te weinig is geschoven of iets te veel, maar het kwaliteitsniveau wordt nog steeds bewaard door het examen.” De objectiviteit van het examen neemt zorgen over cijfers of eventueel onduidelijke feedback weg. Examens bepalen uiteindelijk of een student op het vereiste niveau zit en dat verandert niet.
Studieloopbaanbegeleiders, studenten en de Leermeter
Hoewel sommige studieloopbaanbegeleiders de Leermeter nog lastig vinden om te gebruiken, bleek het vooral een kwestie van wennen te zijn. Toen een terughoudende studieloopbaanbegeleider eenmaal begon met het gebruiken van de Leermeter voor begeleidingsgesprekken met studenten, was hij meteen om.
Ik heb nog nooit zo’n mooi gesprek gehad als met de Leermeter, want nu hebben we het echt ergens over.
Een studieloopbaanbegeleider bij Friesland College
Het is niet erg als niet iedereen meteen even ver voorop loopt bij vernieuwing. Vernieuwingen een kans geven is het belangrijkst.
Het lange termijn voordeel van de Leermeter werd na verloop van tijd ook duidelijk. Het bleek dat studenten niet de goede werkplaatsen kozen wanneer de Leermeter niet gebruikt werd. Alleen met de Leermeter komt duidelijk naar voren waar een student inhoudelijk aan moet gaan werken. De Leermeter helpt studenten bij het maken van de juiste keuzes.
Je ziet over tijd het structureel gebruik toenemen. Bij de nieuwe lichting doen we het niet meer zonder
Opleidingsmanager CIOS
Studenten
Ook voor de studenten is het gepersonaliseerd leren wennen. Niet alle studenten reageren er positief op. Het gepersonaliseerd leren vraagt namelijk veel van de studenten. Ze moeten echt aan de slag, aangezien ze zelf beslissen over hun onderwijsactiviteiten. Hiermee haalt het Friesland College de studenten uit de productie-stand. Studenten moeten van reactief omschakelen naar proactief.
Die proactiviteit krijgen studenten aangeleerd in de eerste maanden dat ze nieuw zijn op school. In die tijd kunnen studenten wennen aan het systeem. Daar worden ze ook in meegenomen door hun studieloopbaanbegeleider. Er is dan meer begeleiding nodig, maar na de eerste maanden begrijpen de studenten wat er verwacht wordt. Sommige studenten zullen er tegenaan lopen dat er inderdaad niets gebeurt als zij ook niets doen. Dat is een fase waar die studenten wel even doorheen moeten.
Ouders van de studenten
Dan zijn er ook nog de ouders die een mening hebben over het onderwijs van hun kind. Tijdens ouderavonden krijgt Goos vaak de vraag ‘wanneer krijgen mijn kinderen rapport?’ Daar reageert hij tegenwoordig op met het gevatte antwoord “nooit, maar hij is er altijd”. Goos verklaart: studenten kunnen op elk moment hun Leermeter openen om te laten zien hoe het gaat. “De een heeft net een gesprek gehad over de Leermeter en de ander vier weken geleden, maar beide hebben een actuele stand. Dus pa en ma kunnen elke dag zien wat de stand is”. Dat er geen cijfer meer hangt aan de voortgang blijken ouders prima te vinden.
De onderwijsdroom van Goos
Als Goos tot slot de vraag krijgt wat voor hem de ultieme onderwijsdroom is, is zijn antwoord duidelijk:
Voor mij is de droom dat zowel de leerling als de collega’s die hier het onderwijs verzorgen allebei zeggen ‘wat is het gaaf om hier te werken of om hier te studeren’. – Goos Karsten
Dat bereik je volgens Goos niet zolang een onderwijsinstelling alleen kan zeggen ‘goh, ze hebben allemaal voldoendes gehaald’. Je moet verder gaan.
Meer informatie?
We komen graag met je in gesprek!